Weinig rooskleurig financieel nieuws

 

Dat het voor schepenen van Financiën en gemeentelijke ontvangers niet bepaald verkwikkende tijden zijn, wisten we
al langer. Het ziet er ook niet naar uit dat de komende maanden hen zullen opvrolijken. Opnieuw dreigt een en ander
de gemeentelijke financiën ernstig bijkomend te bezwaren. Een paar voorbeeldjes om dit te illustreren.

 

De aanhoudend lage beurskoers en het tijdelijk stopzetten van het dividend van Dexia vormt een probleem voor
de aandeelhouders, waaronder de Gemeentelijke Holding – zeg maar de Belgische steden en gemeenten – één van
de grootste is. De Belgische aandeelhouders Ethias, de gemeentelijke Holding en het aan het ACW
gerelateerde Arcofin, hielpen – zoals u zich ongetwijfeld herinnert – eind 2008 mee aan de redding van Dexia
door gezamenlijk voor 1 miljard euro Dexia-aandelen bij te kopen tegen 9,9 euro per aandeel. Maar die koers lijkt
al twee jaar onbereikbaar geworden. Vorige week klokte het Dexia-aandeel nog af op 2,99 euro ... Ter info:
het Dexia-aandeel verloor sinds begin 2010 al 40% aan waarde. Dat heeft onvermijdelijk gevolgen, ook voor
de steden en gemeenten. Vorig jaar nog moest de Gemeentelijke Holding een kapitaalsverhoging doorvoeren van
ruim 480 miljoen euro in ruil voor het verlengen en verhogen van de staatswaarborg voor Dexia. Arcofin zag
intussen de – papieren – boekwaarde van zijn Dexia-participatie in 2009 met meer dan 1 miljard euro verminderen
en Ethias staat onder zware druk van revisor PwC om voor het lopende boekjaar een afwaardering van 400 miljoen
te slikken op zijn Dexia-pakket.

 

Dexia blijft dus in de hoek zitten waar de klappen vallen en dat betekent dat ook de steden en gemeenten met
blutsen en builen uit de voortwoekerende eurocrisis zullen komen. De impact van de recente Europese schuldcrisis
zou wel eens zwaardere gevolgen voor Dexia kunnen hebben dan eerst verwacht. Dit werd recent nog bevestigd
door het IMF, kranten als ‘The Wall Street Journal’ en ‘The Guardian’ en de gereputeerde kredietbeoordelaar
Fitch. Zij wezen op onder meer de oplopende langetermijnrente, maar vestigden vooral – met het Ierse dossier
in het achterhoofd – de aandacht op de grote risico’s die Dexia dreigt te lopen door eventuele schuldherschikkingen
in financieel kwetsbare landen in Oost- en Zuid-Europa. Dexia blijkt immers over een imponerende berg
staatspapier (obligaties) uit deze landen te beschikken. Uit een onthullend OESO-rapport blijkt dat Dexia, samen
met KBC voor ruim 38 miljard staatsobligaties bezit in de zgn. PIIGS- landen (Portugal, Ierland, Italië, Griekenland
en Spanje). Dat enorme cijfer houdt overigens nog geen rekening met bijvoorbeeld de grote Dexia-filialen in Spanje
en Italië. De Oeso-experts becijferden dat bij een nieuwe schuldherschikking in deze landen beide Belgische
banken afschrijvingen ter waarde van minimaal 5 miljard euro riskeren. Het Franse economische magazine
‘Challenges’ becijferde zelfs dat Dexia 13,7 miljard euro nodig zou hebben.

 

In een dergelijk rampscenario zal de overheid opnieuw Dexia ter hulp moeten komen … waardoor de Gemeentelijke Holding opnieuw garanties zal moeten geven … waardoor de gemeenten opnieuw met een kapitaalsverhoging
zullen moeten instemmen … waardoor, u snapt het al, de gemeenten opnieuw de Dexia-speculanten.   

 

Een ander berichtje waar de financieel verantwoordelijken in uw gemeente vast niet vrolijker van werden,
heeft betrekking op de politiezones. Begin van deze maand raakte immers bekend dat de federale overheid
13,5 miljoen euro afroomt van de federale basistoelage voor 2010 aan de politiezones. Deze beslissing is het
resultaat van een foute inschatting van de gezondheidsindex in 2009, waardoor de zones teveel aan dotaties
ontvingen. De budgettaire impact van deze ingreep is niet gering. De VVSG becijferde dat elke zone gemiddeld
zo’n 69 000 euro zal mogen inleveren als gevolg van deze federale ingreep. Het bizarre aan dit verhaal is
dat de bevoegde minister, Turtelboom, vorig jaar al op de hoogte was van dit probleem, maar toen beloofde
het bedrag niet terug te zullen vorderen van de zones …

 

En dan raakte zopas nog bekend dat de bodem in zicht is voor de gemeentelijke pensioenreserves.
Hoewel de bijdragevoeten spectaculair zijn verhoogd, heeft de pensioenkas van de gemeenten (RSZPPO)
zowel in 2009 als 2010 zo’n 220 miljoen euro uit haar reserves moeten putten om de pensioenen van

het vastbenoemde gemeentepersoneel te kunnen betalen. De pensioenkas van de gemeenten heeft m.a.w. zo’n
slordige 440 miljoen euro uit haar reserves opgeslorpt.

 

De overwegend grotere gemeentes die pas onlangs tot de RSZPPO zijn toegetreden omdat ze vroeger een
eigen pensioenkas hadden, hebben nog 96 miljoen euro in kas. Die zullen echter niet volstaan om het – te verwachten
– tekort van volgend jaar te dekken. De algemene sociale zekerheidsreserves van 350 miljoen euro zullen
hoogstens volstaan tot 2012. Alsof dit nog niet genoeg is, bereiken intussen de sociale bijdragen die de
gemeenten daarvoor moeten betalen historische recordhoogtes. De bijdragen van de ‘pool 2’ – die van de
recent bijgetreden grotere gemeentes – werden de jongste jaren al opgetrokken van 34,5% naar 40%.
Maar dit volstaat niet. Om niet verder uit de reserves toe moeten putten, zouden de bijdragen moeten stijgen
tot een nooit eerder geziene 48,5% ! Ook de gemeenten uit de ‘pool 1’, de kleinere gemeenten die van oudsher
bij de pensioenkas waren aangesloten, ontsnappen niet aan deze trend. De bijdragevoeten stegen er van 27,5%
naar 32%. Maar in feite zou ook hier de bijdrage moeten opgetrokken worden tot 38,5% om de reserves niet totaal
uit te putten.

 

Of hoe de gemeenten opnieuw inventief uit de hoek zullen mogen komen !

MD 20101217